Микрокредит беру қағидалары

 

 

"МҚҰ "СЕНІМ-VMY" ЖШС»

МИКРОКРЕДИТ БЕРУ ЕРЕЖЕЛЕРІ

  1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1. Осы "СЕНІМ - VMY "Микроқаржы ұйымы" ЖШС (бұдан әрі-МҚҰ) микрокредиттер беру қағидалары (бұдан әрі – қағидалар) "микроқаржы ұйымдары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес әзірленді.

1.2. Ереже мынадай мәліметтерді қамтиды:

1) микрокредит беруге өтініш беру тәртібі және оны қарау тәртібі;

2) микрокредит беру туралы шарт жасасу тәртібі;

3) микрокредит берудің шекті сомасы мен мерзімдері;

4) Берілетін микрокредиттер бойынша сыйақы ставкаларының шекті шамалары;

5) берілген микрокредиттер бойынша сыйақы төлеу тәртібі;

6) МҚҰ қабылдайтын қамтамасыз етуге қойылатын талаптар;

7) Берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу ережесі;

8) микрокредитті өтеу әдістері.

1.3. Ереже МҚҰ микрокредит беру тәртібін, шарттарын, негізгі принциптерін анықтайды.

1.4. Қарыз алушылар мен МҚҰ қызметкерлеріне микрокредит беру шарттары "МҚҰ "ЖШС несие беру регламентіне "қосымшада айқындалады.»

1.5. МҚҰ қарыз алушылары жеке және заңды тұлғалар болуы мүмкін.

1.6. МҚҰ жеке және топтық несие өнімдерін ұсынады. 

1.7. МҚҰ ақылылық, қайтарымдылық, мерзімділік, қамтамасыз ету, мақсатты пайдалану және микрокредит шарттарымен анықталған басқа да шарттармен микрокредит береді.

 

  1. МИКРОКРЕДИТТЕРДІ БЕРУДІҢ ШЕКТІ СОМАЛАРЫ МЕН МЕРЗІМДЕРІ

2.1.     МҚҰ ҚР "микроқаржы ұйымдары туралы" Заңымен белгіленген кредиттің ең жоғары сомасынан аспайтын мөлшерде микрокредиттер береді.

2.2.     Микрокредиттер сомасы мен мерзімдерінің лимиттері әрбір өнім бойынша жеке белгіленеді.

2.3.     Микрокредит беру мерзімі-қоса алғанда 60 айға дейін.

 

  1. БЕРІЛЕТІН МИКРОКРЕДИТТЕР БОЙЫНША СЫЙАҚЫ МӨЛШЕРЛЕМЕРІНІҢ ШЕКТІ ШАМАЛАРЫ

3.1. Берілетін микрокредиттер бойынша номиналды сыйақы мөлшерлемелерінің шекті шамалары:

ең төменгі мөлшерлеме-жылдық 9 %.

ең жоғары мөлшерлеме-уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актілерінде белгіленген ең жоғары пайыздық мөлшерлемесінен аспайды.

3.2. Әрбір несие өнімі үшін микрокредит сомасына байланысты әр түрлі сыйақы мөлшерлемелері белгіленген. Микрокредит беру туралы әрбір шартта микрокредит бойынша номиналды және тиімді сыйақы мөлшерлемесі көрсетіледі.

 

  1. БЕРІЛГЕН МИКРОКРЕДИТТЕР БОЙЫНША СЫЙАҚЫ ТӨЛЕУ ТӘРТІБІ

4.1.     Қарыз алушы берілген микрокредитті пайдаланғаны үшін сыйақы төлейді.

4.2.     Микрокредитті пайдаланғаны үшін сыйақы мөлшерлемесі микрокредит берудің уақыт кезеңіне қарамастан бір жыл мерзімінде көрсетіледі.

4.3.     Кредит бойынша сыйақы кредитті пайдалану күндерінің нақты санына сүйене отырып есептеледі және 360 күнге және 30 күндік айға тең күнтізбелік жыл базасында есептеледі

4.4.     Қарыз алушының микрокредитті пайдаланғаны үшін сыйақы төлемі микрокредит беру туралы шартқа қоса берілетін өтеу кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.

4.5.     Микрокредит бойынша кезекті төлемді өтеу мерзімін өткізіп алған жағдайда сыйақы микрокредитті пайдаланудың нақты мерзімі үшін есептеледі, сондай-ақ микрокредит беру туралы шарттың талаптарына сәйкес мерзімін өткізіп алғаны үшін өсімпұл есептеледі.

4.6.     Қарыз алушы микрокредитті қайтару және/немесе сыйақы төлеу және/немесе комиссия және микрокредит беру туралы шартта көзделген өзге де төлемдер бойынша міндеттемелерді бұзған жағдайда қарыз алушы МҚҰ-ға 1% мөлшерінде өсімпұл төлейді.

4.7.     Жеке тұлғамен/заңды тұлғамен/дара кәсіпкермен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушы жүргізген төлем сомасы, егер ол микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушының міндеттемелерін орындау үшін жеткіліксіз болған жағдайда, қарыз алушының берешегін келесі кезектілікпен өтейді:

1) негізгі борыш бойынша берешек;

2) сыйақы бойынша берешек;

3) микрокредит беру туралы шартта айқындалған мөлшерде тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

4) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін негізгі борыш сомасы;

5) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін есептелген сыйақы;

6) микроқаржы ұйымының орындауды алу жөніндегі шығындары.

Мерзімі өткен күнтізбелік бір жүз сексен күн өткеннен кейін жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушы жүргізген төлем сомасы, егер ол микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушының міндеттемелерін орындау үшін жеткіліксіз болған жағдайда, қарыз алушының берешегін мынадай кезектілікпен өтейді:

1) негізгі борыш бойынша берешек;

2) сыйақы бойынша берешек;

3) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін негізгі борыш сомасы;

4) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін есептелген сыйақы;

5) микрокредит беру туралы шартта айқындалған мөлшерде тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

6) микроқаржы ұйымының орындауды алу жөніндегі шығындары.

 

  1. ҚАБЫЛДАНАТЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУГЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР

5.1.   Қарызалушының микрокредит беру туралы шарт міндеттемелерін орындауы кепілдікпен және/немесе кепілмен қамтамасыз етіледі.

5.2.   Қарызалушымен толық ортақтасып МҚҰ алдында жауап беретін жеке немесе заңды тұлға кепілгер бола алады.

5.3.   Әлеуетті кепілгерге қатысты қарызалушының міндеттемелері бойынша жауап бере алатындай-ақ, мәселені шешу мақсатында оның қаржылық және мүліктік жай-күйіне Мұқият кешенді талдау жүргізіледі.

5.4.   Қарыз алушы, сондай – ақ үшінші тұлға-жеке немесе заңды тұлға кепіл беруші бола алады.

5.5.   Кепілге айналымнан алынбаған немесе айналымда шектелмеген жылжымайтын және жылжымалы мүлік қабылданады.

5.6.   Кепілге берілетін мүлікке меншік құқығы қолданылып жүрген заңдарда белгіленген тәртіппен ресімделуі тиіс.

5.7.   Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда мемлекеттік тіркеуге жататын мүлік кепілі осы мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын органда тіркелуге тиіс.

 

  1. ӨТІНІШ БЕРУШІНІҢ МИКРОКРЕДИТ БЕРУГЕ ӨТІНІШ БЕРУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ОНЫ ҚАРАУ ТӘРТІБІ
    1. Кредиттік маман (кеңесші) өтініш берушіні МҚҰ несие өнімдерінің ережелерімен, шарттарымен таныстырады.
    2. Кредиттік маман (консультант) микрокредит алуға және қызмет көрсетуге байланысты комиссиялар туралы толық және дұрыс ақпарат береді.
    3. Кредиттік маман (консультант) қарыз алушыны (өтініш берушіні) микрокредит алуға байланысты оның құқықтары мен міндеттері туралы хабардар етеді;
    4. Өтініш беруші МҚҰ-ға микрокредит беру туралы шартты және қарызалушының міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ететін шарттарды жасасу үшін қажетті құжаттар мен мәліметтерді ұсынады.
    5. Өтініш беруші микрокредит алуға өтінім береді (МҚҰ Кредиттеу регламентінде № 1, 2 қосымша).
    6. Несиелік комитет атынан директор несиеге берілген өтінім бойынша қайта қарап, сомасы, мерзімі және басқа да шарттары өзгертуге құқығы бар.
    7. Өтініш берушінің кредитін мақұлдау және оны қаржыландыру туралы шешім қабылдау процесі кредиттік комитеттің әртүрлі деңгейлерінде шығарылады. Ұсынылатын өкілеттіктер мен шешім қабылдау рәсімдерінің негізгі шарттары МҚҰ Кредиттеу регламентінде айқындалған.

 

  1. МИКРОКРЕДИТ БЕРУ ТУРАЛЫ ШАРТ ЖАСАСУ ТӘРТІБІ
    1. Кредиттік маман (консультант) өтініш берушіге микрокредит беру туралы шарт жасалғанға дейін мынадай өтеу әдістерімен есептелген микрокредитті өтеу кестелерінің жобаларын ұсынады:

микрокредит бойынша берешекті өтеу негізгі борыш бойынша төлемдердің тең сомасын және негізгі борыш қалдығына кезең үшін есептелген сыйақыны қамтитын азайтылатын төлемдермен жүзеге асырылатын сараланған төлемдер әдісімен;

микрокредит бойынша берешекті өтеу негізгі борыш бойынша ұлғайып отыратын төлемдерді және негізгі борыш қалдығына кезең ішінде есептелген сыйақы бойынша азайтылатын төлемдерді қамтитын микрокредит мерзімі ішінде тең төлемдермен жүзеге асырылатын аннуитеттік төлемдер әдісімен жүзеге асырылады.

    1. Микрокредит беру туралы шартта:

1) микроқаржы ұйымының атауы және қарыз алушы - жеке тұлғаның тегі, аты және әкесінің аты (ол болған кезде) немесе қарыз алушы-заңды тұлғаның атауы;

2) берілген микрокредит сомасы;

3) микрокредитті беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты өндіріп алуға жататын комиссиялардың және өзге де төлемдердің толық тізбесі, сондай-ақ олардың мөлшері;

4) микрокредитті өтеу мерзімдері;

5) микрокредитті өтеу тәсілі (қолма-қол және (немесе) қолма-қол ақшасыз тәртіппен, бір рет не бөлшектеп);

6) микрокредитті өтеу әдісі: аннуитетті, сараланған немесе өзге;

7) микрокредит бойынша берешекті өтеу кезектілігі;

8) негізгі борышты уақтылы төлемегені және сыйақыны төлемегені үшін тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу тәртібі мен мөлшері;

9) микрокредит беру туралы шарттың екі тараптары қол қойған микрокредитті өтеу күні мен микрокредит пен сыйақыны өтеу сомасы, келесі өтеу күніне микрокредит сомасының қалдықтары бар кезекті төлемдердің мөлшері, сондай-ақ микрокредит беру туралы шартқа қол қою күніне микрокредит пен сыйақының жалпы сомасы көрсетілген микрокредитті өтеу кестесі;

10) қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету (ол болған кезде);

11) микрокредит бойынша сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері, оның ішінде жылдық сыйақы мөлшерлемесінің және жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері (микрокредиттің нақты құны));

12) микрокредит беру туралы шарт тараптарының құқықтары мен міндеттері

13) тараптардың жауапкершілігі;

14) микрокредиттің мақсаты, сондай-ақ оның нысаналы пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыру тәртібі.

15) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де шарттар.

Микрокредит беру туралы шарттарда көрсетілген талаптар 1), 2), 4)-8), 11) 14) шарттың бірінші бетінен бастап көрсетілген ретпен көрсетіледі.

    1.  Микрокредит беру туралы шарт жазбаша нысанда екі данада, әрбір тарап үшін бір-бірден, мемлекеттік және орыс тілдерінде жасалады.
    2. Қарыз алушы микрокредит беру туралы шарттарға қол қояды.
    3. Егер кредиттік өнімде беру шарттарында кепілдік көзделсе, қарыз алушы кепіл шартына қол қояды.
    4. Кепілмен қамтамасыз ету мемлекеттік тіркеуге жататын жағдайларда қарызалушы кепіл шартын уәкілетті мемлекеттік органдарда тіркейді.

  1. БЕРІЛЕТІН МИКРОКРЕДИТТЕР БОЙЫНША ЖЫЛДЫҚ ТИІМДІ СЫЙАҚЫ СТАВКАСЫН ЕСЕПТЕУ ЕРЕЖЕСІ
    1.  Сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесі микрокредит бойынша анық, жылдық, тиімді, салыстырмалы есептеудегі сыйақы мөлшерлемесі болып табылады, ол қарыз алушының сыйақыны, бар болса - микроқаржы ұйымына микрокредит бергені, қызмет көрсеткені және өтелгені (қайтарғаны) үшін төлеуге жататын комиссиялық және өзге де төлемдерді қамтитын шығыстарын ескере отырып есептеледі.

8.2.   Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған шекті мөлшерден аспауға тиіс.

8.3.   Берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасын есептеу қағидаларын уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

8.4.   Берілетін микрокредиттер бойынша сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесі мына формуламен өлшенеді:

 

мұндағы:

СЖТМ – микрокредит бойынша сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесі;

СЖС – микрокредитті пайдаланудың барлық мерзімі үшін сыйақының жалпы сомасы;

ТЖС – микроқаржылық ұйымның микрокредитті пайдаланудың барлық мерзімінде оны бергені, қызмет көрсеткені және өтегені (қайтарғаны) үшін алынатын комиссиялық жалпы сомасы мен өзге де төлемдері;

ҚЖС – микрокредитті пайдаланудың барлық мерзімі ішінде қарыздың ай сайынғы қалдықтарының жалпы сомасы;

М – микрокредитті өтеу мерзімі, аймен..

8.5.   Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің есебіне:

1. Микрокредитті өтеудің барлық мерзімі үшін микрокредит бойынша сыйақы;

2. Комиссиялық және өзге де төлемдер-микрокредит беру туралы шартқа сәйкес микроқаржы ұйымына төлеуге жататын микрокредит алуға, пайдалануға және өтеуге (қайтаруға) байланысты микрокредит беру туралы шарт жасалған кезде мөлшері мен төлеу мерзімдері белгілі қарыз алушының шығыстары;

 

  1. МИКРОКРЕДИТ БЕРУДІҢ ӨЗГЕ ДЕ ШАРТТАРЫ
    1.  Алдын ала кеңес беру және өтініш берушінің микрокредит беру туралы өтінішін қарау үшін құжаттарын жинау бойынша одан әрі жұмыс МҚҰ-ны микрокредит беруге міндеттейді.
    2.  МҚҰ өтініш берушіге себептерін түсіндірмей микрокредит беруден бас тартуға құқылы.
    3.  Оң шешім қабылданған жағдайда микрокредит беру барлық тиісті ресімделген құжаттарды ұсынғаннан кейін жүзеге асырылады.
    4.  Кредиттер ҚР ұлттық валютасында - теңгемен, микрокредит беру туралы шарт негізінде қарыз алушының шотына ақша қаражатын аудару жолымен қолма-қол ақшасыз тәртіппен беріледі. 
    5.  Микрокредитті өтеу тек ҚР ұлттық валютасында – кредитті өтеу кезінде доллар бағамына байланыстырылмай, микрокредит беру туралы шартқа кестеге сәйкес төлемдермен жүргізіледі.
    6.  Нысаналы микрокредит берілген жағдайда МҚҰ құжаттарды тексеруді, жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыру орнына баруды қоса алғанда, оның мақсатты пайдаланылуын бақылауды әртүрлі тәсілдермен жүзеге асыруға құқылы, ал қарыз алушы МҚҰ осындай бақылауды жүзеге асыру мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті.

 

  1. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР
    1.  Осы Ереже коммерциялық құпия және құпия ақпаратты құрайтын мәліметтерге жатпайды.
    2.  Осы Ереженің көшірмесі көру және онымен танысу үшін қолжетімді жерде орналастырылуы тиіс.